Sözlük

İnşaat ve Mimarlık Sözlüğü

TAKS, KAKS, emsal, hakediş, iskân ve daha onlarca terimin sade Türkçe açıklamaları.

A

Ada: Birden fazla parselin bir araya gelmesiyle oluşan, çevresi yol veya doğal sınırlarla çevrili arazi grubudur.
Anahtar Teslim: Yüklenicinin projeyi tüm imalatlar tamamlanmış, kullanıma hazır şekilde teslim ettiği sözleşme modelidir.
Ankastre: Mutfak/banyo cihazlarının (fırın, ocak, davlumbaz, bulaşık makinesi) dolaba gömülü olarak tasarlandığı sistemdir.
Aplikasyon: Parsel ve yapı köşelerinin araziye ölçüm aletleriyle (total station, GPS) işaretlenmesi işlemidir.

Brüt / Net Alan: Brüt alan duvarlar dahil; net alan duvarlar hariç kullanım alanıdır. Daire satışlarında genellikle brüt referans alınır.

Çekme Mesafesi: Yapının komşu parsellere ve yola olan minimum mesafesi. İmar planında ön, yan ve arka bahçe için ayrı belirlenir.

Emsal: KAKS ile eş anlamlı kullanılır. Parsel üzerinde inşa edilebilecek toplam brüt inşaat alanının imar hakkıdır.

Hakediş: Yüklenicinin inşaatta gerçekleştirdiği iş miktarı için talep ettiği ara ödeme dökümü ve onayıdır.
Hmaks: Maksimum yapı yüksekliği. İmar planında yapının saçak veya çatı kotuna kadar ulaşabileceği en üst sınırdır.

İmar Durumu: Bir parselin imar planına göre kullanım amacını, yapılaşma koşullarını ve haklarını gösteren belgedir.
İskân (Yapı Kullanma İzni): Tamamlanan yapının projeye uygun bittiğini ve oturuma açılabileceğini gösteren belgedir.

KAKS (Emsal): Kat Alanları Katsayısı. Tüm katların toplam inşaat alanının parsel alanına oranıdır. Yapının toplam inşaat hakkını belirler.
Kat İrtifakı: Henüz tamamlanmamış yapıdaki bağımsız bölümler üzerinde kurulan ön mülkiyet hakkıdır.
Kat Mülkiyeti: Yapı tamamlandıktan sonra her bağımsız bölüm için verilen tam mülkiyet hakkı ve tapudur.

Metraj: Yapının her bir imalat kalemi için miktarının (m², m³, kg, adet) hesaplanmasıdır.
Mimari Proje: Yapının plan, kesit, görünüş ve detay çizimleriyle mimari kurgusunu tanımlayan teknik dokümandır.

Parsel: Tapu kütüğüne ayrı sayıyla kaydedilmiş, sınırları belirli arazi parçasıdır.

Ruhsat: Belediyenin yapı projesini onayladığını ve inşaata başlanabileceğini gösteren resmi izindir.

Statik Proje: Yapının taşıyıcı sisteminin (kolon, kiriş, döşeme, temel) yük ve deprem hesaplarını içeren projedir.

TAKS: Taban Alanı Katsayısı. Parselin imar planında izin verilen taban alanının parsel alanına oranıdır. Örn: 0,30 TAKS = 1000 m² parselde 300 m² taban alanı.

Vaziyet Planı: Parsel üzerinde yapının konumunu, çekme mesafelerini ve dış mekan düzenlemelerini gösteren plandır.